روتاری اواپراتور و تقطیر در خلاء

تقطیر در خلأ یا تقطیر تحت خلاء Vacuum distillation یکی از روش‌های آزمایشگاهی و صنعتی برای تقطیر و جدا سازی محلول‌های مایع است. در این روش با قرار دادن محلول تحت خلأ، دمای تبخیر مواد پایین‌تر می‌آید، در نتیجه می‌توان مواد را با صرف انرژی گرمایی کمتر از یکدیگر جدا ساخت. تقطیر خلأ برای جداسازی محلول‌هایی که اجزاء آن دمای جوش بالایی در فشار اتمسفری دارند، روش مناسبی است. همانگونه که می دانیم تبخیر زمانی اتفاق می افتد که فشار سطحی مایع با فشار محیط برابر باشد، بنابراین با کاهش فشار درون مخزن نمونه توسط خلا نقطه جوش مایعات نیز کاهش می یابد.
دستگاه روتاری اغلب و به راحتی برای جداسازی حلال های با نقطه جوش پایین مانند هگزان یا اتیل استات از ترکیباتی که در دما و فشار اتاق به حالت جامد هستند، به کار می رود. کاربرد دیگر آن جداسازی و حذف حلال از نمونه هایی است که شامل ترکیبات مایع هستند، حتی اگر حلال و این مایعات، دارای تبخیرهای مشابه باشند (به آن رفتار آزتروپیک گفته می شود) اما در این حالت تفاوت اندک و کافی بین نقطه جوش مواد و حلال مایع هم باید وجود داشته باشد.

اجزای تشکیل دهنده روتاری اواپراتور :

۱- یک موتور که بالن تبخیر یا شیشه حاوی نمونه را می چرخاند
۲- یک مجرای بخار که هم به عنوان محور چرخش نمونه عمل می کند و هم رابطی است که باعث خارج شدن بخارها از نمونه می شود
۳- یک سیستم خلا که باعث می شود فشار در داخل محفظه نمونه کم شده و عمل تبخیر سریع تر انجام بگیرد
۴- یک حمام مایع گرم که معمولاً از آب برای حرارت دادن به نمونه ای که می خواهد تبخیر شود استفاده می شود
۵- یک کندانسور یا مبرد با یک مارپیچ که بخارها با عبور از میان آن خنک شده و تبدیل به مایع می شوند
۶- یک فلاسک جمع آوری حلال دوباره مایع شده در پایین کندانسور برای جمع کردن حلال
۷- مکانیسم مکانیکی یا موتوری برای جدا کردن فلاسک تبخیر از داخل حمام آب گرم